Quá trình hình thành và phát triển môn Võ Judo

Giáo sư Jigoro Kano (1860-1938) tổ sư môn phái Judo Người sáng lập đạo đường Kodokan

Giáo sư Jigoro Kano (1860-1938) tổ sư môn phái Judo
Người sáng lập đạo đường Kodokan
 

Judo là môn võ thuật của Nhật Bản được khởi thủy từ môn võ Jujutsu (Nhu thuật). Để hiểu về Judo thì phải tìm hiểu nguồn gốc phát sinh ra Jujutsu. Jujutsu bắt đầu được truyền bá vào cuối đời Sengoku và vào những năm đầu tiên của đời Tokugawa. Các tầng lớp quân nhân đã dùng Jujutsu như một môn nghệ thuật quân sự. Trong suốt thời gian 50 năm của ba đời Kanei, Banji và Kanmon (1624–1673) đã xuất hiện nhiều cao thủ Jujutsu và họ đã lập nên những trường phái riêng của mình. Có thể kể một số trường phái như Taijutsu, Wajutsu, Oginaiuchi, Koguashi, Kenpo, Shirochi, Kumiuchi, Tembari, Taido, v.v… Các kỹ thuật bao gồm thế ném, đè, gạt, và làm thế nào hạ được đối phương mà không cần sử dụng vũ khí. Tuy nhiên, không một trường phái nào đạt đến trình độ hoàn hảo mà mỗi trường phái thường đi sâu vào một kỹ thuật đặc biệt của tấn công hay phòng thủ.

Một số trường phái với những đặc trưng riêng được những người nghiên cứu võ thuật của Nhật Bản quan tâm: Takeuchi, Sekiguchi, Shibukawa, Teihozan, Araki, Muso, Miura, Fukuno, Isogai, Seiko, Kito, Shiyo, Ryoshin, Gisejitokuten Giga, Shinshindo, Kuraku, Yagyu, Asayama Ichiden, Shomaki, Daigo, Shinten, Tenshin, Seiko, Shimae, Yoshiakishin, Shinkai và một số khác.

Thời kỳ hưng thịnh của Jujutsu kết thúc vào năm 1868 với cuộc cải cách Meiji (Minh Trị). Vậy là, cùng với sự sụp đổ của nền đế chế, bộ môn Judo đã chào đời.

Giáo sư Jigoro Kano, người sáng lập đạo đường Judo Kodokan, sinh vào năm đầu của triều Bansho (1861). Năm 18 tuổi, ông vào đại học Tokyo, khoa văn. Kano theo học Jujutsu như một môn ngoại khóa tại trường Tenjin Shinyo với Fukuda Yatsunosuke – người mở một trường nhỏ tại Nihonbashi Daikucho –Tokyo. Sau khi Fukudu mất, Iso Euchi, người thứ ba tốt nghiệp tại trường mở một trường khác tại Kanda Otamanoike, từ đó Kano trở thành môn sinh của Iso. Kano rất dày công luyện tập và thường xuyên đạt được những tiến bộ đáng kể. Chẳng bao lâu ông được tiến cử làm trợ giảng và kể từ đó được sự hướng dẫn trực tiếp của thầy Iso. Từ khi thầy Iso mất, Kano gia nhập trường Kito lúc bây giờ rất nổi tiếng, đứng đầu là thầy Motoyada và học trò của Ikubo Tsutoshi.

Giáo sư Kano sử dụng cả hai trường phái Jujutsu Tenjin Shinyo và Kito làm nền tảng cho toàn bộ phương pháp mới của ông về Judo. Sau khi so sánh cách huấn luyện của hai trường phái, Kano kết luận là trường Tenjin Shinyo chủ yếu dạy về kỹ thuật ném đối phương, trong khi đó trường Kito lại đặc biệt quan tâm đến Kata và Atemi (tấn công vào chổ hiểm). Điểm khác biệt này buộc ông phải xem xét lại toàn bộ Jujutsu, và ông vô cùng ngạc nhiên khi phát hiện mỗi một trường phái của Jujutsu là một hệ thống riêng biệt.

Sau khi nghiên cứu cách giảng dạy của nhiều trường phái Nhu thuật khác nhau, Giáo sư Kano tập trung tất cả những tài liệu hướng dẫn về Nhu thuật mà ông có thể tìm thấy lúc bây giờ. Cuối cùng, ông tổng kết lại toàn bộ lý thuyết về Nhu thuật. Ngoài việc loại bỏ tất cả những yếu điểm, chỉ duy trì những ưu điểm, ông bổ sung thêm những phát kiến của riêng mình và xây dựng lên một hệ thống hoàn toàn mới được gọi là Kodokan Judo. Sau khi tốt nghiệp đại học Tokyo (1881), ông chuyển đến sống ở ngôi đền Eishoji tại Shimoya Kiainaricho và biến khu tiền đường thành phòng tập cho bộ môn Judo. Đây là khởi điểm của trường phái Judo nhằm mục đích đào tạo cho các võ sinh trong nhà trường. Và kể từ đó ngôi đền Eishoji trở thành đạo đường đầu tiên và là quê hương của Kodokan Judo. Lúc đó, Kano mới 22 tuổi (1882), là thầy của một Kodokan với một sân tập 12 chiếu (khoảng 20m2) và 9 võ sinh. Nhưng đến năm 1894 thì có một nhà tập lên đến 207 chiếu (khoảng 850m2) tại Shimo Fujisaka Koishikawa.

Với những kỹ thuật tuyệt hảo của mình, Kodokan Judo đã chiến thắng vẻ vang các trường phái Jujutsu, từ đó gây tiếng vang lớn trong xã hội Nhật. Các võ sư Judo xuất thân từ các trường phái Jujutsu khác liên kết với Kano lập nên Japan Judokai (hội Judo toàn Nhật). Hội này đã góp phần to lớn vào việc mở rộng và đưa Jujutsu cùng Judo đến với mọi tầng lớp nhân dân. Thành công này xuất phát từ một chân đạo và những kỹ thuật điêu luyện của các võ sinh Kodokan, đứng đầu là giáo sư Kano –thư ký của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và sau đó là Hiệu trưởng trường Trung học Tokyo.  Các học trò của giáo sư Kano như Tomita Jojirof, Saigo Shiro, Yamashita Yoshiaki, Yokoyama Sao’uyjiro; Isogai Hajime, Nagaoka, Mifune Kyuzo, Izuka Kunisaburo và Sumuka Kiichiro là những người có phẩm hạnh và tinh thần thượng võ cao. Tất cả đều nhận được sự mến mộ của người dân Nhật.

Vào năm thứ chín triều Taisho (1920), thầy Kano từ chức hiệu trưởng trường Trung học và từ đó ông hoàn toàn cống hiến cho Kodokan. Giáo sư Kano đã tiến hành những cuộc nghiên cứu một cách có hệ thống và mang tính khoa học nhằm củng cố và nâng cao trình độ kỹ thuật của Judo. Đồng thời, ông cũng dày công dựng lên một môi trường Judo bao bọc quanh Kodokan và lấy tinh thần cũng như những nguyên tắc của Kodokan làm phần hồn cho môi trường đó. Và điều tâm niệm của Kano là mở rộng phạm vi hoạt động của Judo không chỉ ở Nhật Bản mà cả trên thế giới. Nhờ những nỗ lực của ông, Judo đã lan ra các nước Châu Âu và Châu Mỹ.

Năm 20 của triều Showa (1945), sau đệ nhị thế chiến người ta e rằng Judo sắp đến hồi diệt vong nhưng đều này đã không xảy ra, trái lại Judo ngày được dâng cao cả trong và ngoài nước Nhật.

Niềm say mê và tính quốc tế của Judo đã được khẳng định khi môn võ Judo được thi đấu chính thức tại Olympic Tokyo năm 1964. Ngày nay, bộ môn Judo của Nhật Bản đã trở thành môn võ của toàn thế giới, và là một môn thể thao quốc tế.

 

 

Theo Giáo sư KAZUO ITO

Tag:

Các tin khác